Met je Rotterdam Pas kun je tot eind november bij de Wereldwinkel gratis een reep Tony’s Chocolonely (50gr melkchocola) halen. Kun je meteen terecht voor meer fairtrade produkten (van sierraden tot food), waar de makers een eerlijke prijs voor krijgen. Arie Boomsma, Hanna Verboom en Carice van Houten zijn al fan, lees hier hun verhaal. Voor Rotterdammers dus een mooi excuus om (weer) een keer de Wereldwinkel te bezoeken.

PS Hier de adressen van de Wereldwinkels in Rotterdam

[Door gastblogger Marijn] Ons belangrijkste project is het onderzoeken in hoeverre de Ghanese anti-mensenhandel wetgeving wordt toegepast in de praktijk. De wet is in 2005 ingevoerd en ziet er op papier indrukwekkend uit. Het bevat omvangrijke bepalingen voor de bescherming en ondersteuning van slachtoffers (onderdak, onderwijs, mogelijkheid tot schadevergoeding, enz), voorziet in het opzetten van een “Human Trafficking Fund” (hiermee moeten de kosten van deze ondersteuning en bescherming worden gedekt), voorziet in  het opzetten van gespecialiseerde mensenhandel afdelingen bij de politie, en voorziet in het opzetten van een advies orgaan, de “Human Trafficking Management Board”. Kortom, iets waarvan de internationale gemeenschap met recht enthousiast werd.

Maar wat komt er nu eigenlijk van al die bepalingen in de praktijk terecht? Geeft de praktijk net zo veel reden voor enthousiasme als het papier? Deze vragen proberen wij te beantwoorden door te praten met de verschillende ministeries, overheidsorganen, NGOs, openbaar aanklagers, politieagenten, journalisten, en academici door het hele land.

Het eerste dat mij opviel is dat het moeilijk is om een goed beeld te krijgen van de omvang van mensenhandel en de actie die ertegen ondernomen wordt. De overheid heeft hiervoer geen enkel onderzoek gepubliceerd, en er zijn bijvoorbeeld geen nationale systemen waarin je op kunt zoeken hoeveel aangiftes er zijn gedaan, hoeveel mensen er zijn vervolgd, en welke straffen (als ze al zijn veroordeeld) hen zijn opgelegd. Duidelijk is wel dat de meeste slachtoffers kinderen en vrouwen zijn. Uit de kust- en centrale regio worden voornamelijk jongetjes verhandeld om te werken in de visserij op het Volta meer (grootste handgemaakte stuwmeer ter wereld), in het noorden worden voornamelijk meisjes vervoerd naar het zuiden om te werken op markten of in het huishouden. Nu er in het westen olie is ontdekt, is de handel in vrouwen voor de sex industrie naar het westen toegenomen. Voor wat betreft de cacao industrie is het nog moeilijker een beeld te krijgen van de omvang van het probleem. Cacao is één van de grootste (zo niet het grootste) export producten van Ghana en men heeft dus niet graag dat die industrie geassocieerd wordt met iets negatiefs als mensenhandel. Daarnaast heb ik al een aantal keren gehoord dat de meeste mensen die er in de overheid toe doen zelf belangen in de cacao industrie hebben, en velen van hen zelf als kind ook op cacao plantages hebben gewerkt. In november 2009 nog, ontkende de overheid dat er verhandelde kinderen in de cacao industrie werken. Sommige media en NGOs die wij spraken, geven aan wel degelijk  slachtoffers van kinderhandel tegen te zijn gekomen op cacao plantages in Ghana, hoewel dit bij verre niet de aantallen betreft die in de bovengenoemde industrieën worden uitgebuit. Andere kinderen worden door hun familie zelf aan het werk gezet op de plantages, hetgeen betekent dat het niet zozeer mensenhandel is, maar wel kinderarbeid. En of je het nu mensenhandel noemt of kinderarbeid, het is duidelijk dat beide problemen bestreden moet worden.

Ook is inmiddels duidelijk dat de overheid geen middelen heeft om haar taken onder de wet goed uit te voeren. Het is geen onwil, maar de middelen zijn er gewoon niet. Als op zoveel gebieden, vullen NGOs het gat op. Zij redden de slachtoffers, zij werken samen met de politie om bewijs te vergaren, zij bieden de slachtoffers onderwijs, proberen mensenhandel te voorkomen door moeders micro-credieten te verschaffen, verschaffen mensen informatie over mensenhandel, en geven trainingen aan politie, openbaar aanklagers, en rechters. De betreffende organisaties zijn overigens zowel de bekende internationale organisaties, zoals IOM, ILO, UNICEF, enzovoorts, maar er ook een heleboel Ghanese organisaties, met Ghanezen die geven om slachtoffers van mensenhandel en vastberaden zijn het leven voor hen beter te maken. Eén van de leukste aspecten van dit project vind ik dat ik hen mag ontmoeten en mag horen over het werk dat zij doen.

De nieuwe regering, in 2009 aangetreden, geeft de indruk mensenhandel te willen gaan aanpakken. Er is een nieuwe Management Board samengesteld, en de nieuwe leden geven de indruk er voor te willen gaan. Ook heeft het ministerie van vrouwen en kinderzaken -verantwoordelijk voor het implementeren van de wet- in samenwerking met een lokale NGO een begin gemaakt met het in kaart brengen van het probleem. Laten we hopen dat dit momentum resultaten gaat geven in de toekomst, en het enthousiasme over de wet niet alleen het papier, maar ook de praktijk gaat betreffen.

Over de gastblogger: Marijn gaf haar baan als advocaat op en werkt nu bij de Enslavement Prevention Alliance. Gewaagd. Af en toe gunt ze ons een blik in het leven en werken in Ghana

Een maagdelijk mooie dikke reep, en daar dan je eerste hap van nemen. We willen meer van die foto’s! Twitter ze, Facebook ze of Flickr ze online. Als je ze maar tagged met #tonychocolonely, dan vinden we ze wel. De mooiste wordt beloond met een heeeeele dikke vette reep van 5 kilo! Kun je tenminste delen…

De Parade karavaan is in Amsterdam aangekomen. Ein-de-lijk kunnen de A’dammers misselijk worden in de zweefmolen. Eerst even langs het snoepwinkeltje om een Tony’s te verorberen. Maar das natuurlijk maar een heeeeeel klein onderdeeltje van de fun. Hier een kleine impressie.

PS we ontvangen graag je ultieme tips voor perfect Parade-rondje…

Tony’s is Globalicious (=bijdragen aan mooiere wereld), vinden onze vrienden van Be Globalicious. Dus nemen ze ons af en toe mee op sleeptouw om de boel een beetje op te schudden op festivals, fairs en feestjes. See for yourself. Op 6, 7, 8 augustus op het Solar Festival. Roermond here we come! Bedankt vrienden!

De actie van de Britse handelaar die afgelopen maandag voor 240.000 ton aan cacao kocht, is er eentje van de ‘oude economie’. Ze gaan dus puur voor de winst. De boeren profiteren er niet van en alle partijen in de keten gaan ervoor betalen. En dat zal de chocolade-eter ook merken in de prijs. Niks nieuws dus. De NOS geeft wat meer details en hier het originele bericht in de Financial Times.

We plaatsen het even in perspectief voor onze fans:

- 240.000 ton is zo’n beetje een kwart van de totale opbrengst van cacao van Ivoorkust, Afrika. Das dus veel!

- de internationale organisatie ICCO grijpt deze ‘move’ aan om te benadrukken dat er meer openheid in de markt moet komen. Dat is een mooi streven, maar wij denken dat het alleen kan door kortere lijnen. Handel is handel, het voordeel voor de boer haalt het nooit bij het voordeel voor de speculanten.

- Tony’s Chocolonely pleit continue voor verbetering van de keten, zodat de boer meer kan profiteren. (Om daarmee slavernij uit te bannen!). De eerste pilot waarin we dat in praktijk brengen, start dit najaar. Hier alvast meer informatie daarover. Of meteen op YouTube

Durf te vragen (#durftevragen #tonychocolonely) als je meer wil weten!

Marijn gaf haar baan als advocaat op en werkt nu bij de Enslavement Prevention Alliance. Gewaagd. Af en toe gunt ze ons een blik in het leven en werken in Ghana. Lees hier een eerdere post.

Brian Adams

Ghanese mannen houden van cheesy jaren ’80 muziek. Vorige week moest ik naar een afpsraak bij een NGO op kantoor. Uiteraard had ik geen flauw idee waar het was, dit was weer één van de “ask the taxi driver to drive to the mall, and I will give him directions from there…”. Nou, het winkelcentrum, daar was ik al vaak geweest, dus als het daar in de buurt was, vond ik het wel prima. Het begon me voor het eerst te dagen toen de taxi-chauffeur bij een rood stoplicht zijn stoel achterover schroefde, achter de achterbank rijkte, een beeldscherm tevoorschijn toverde, een schroevendraaier tussen zijn tanden vandaan haalde, en het beeldscherm op het dashbord begon te monteren (hij had er gewoon vier gaten in geboord). Even schoot het door me heen: “Tom Tom”? Maar nee, dat kan hier gewoon niet werken. En inderdaad, geen Tom Tom. Van een stapeltje gebrande CDs haalde de chauffeur een Cdtje waarop stond “eighties”. Het werd ergens in gestopt en nog voor het stoplicht op groen sprong, was de eerste Brian Adams video clip in volle gang. “Everything I do” (I do it for you). O jee, dit zou nog wel eens een lang ritje kunnen worden. En dat werd het. Niet alleen was de NGO ver weg, de chauffeur raakte ook een keer of 12 de weg kwijt. Ik denk dat Brian Adams’ volle repertoire langs gekomen is, afgewisseld door Phil Collins, Michael Bolton en zelfs een verdwaalde vroege R&B artiest. Veel schorre stemmen, lange haren, en zwijmelige videoclips met in grote witte overhemden gehulde dames met uitgezakte permanenten. Ik dacht dat niemand dit fenomeen nog kende. Totdat mijn collega Razak bij terugkomst op kantoor vroeg van wat voor soort muziek ik hou, en voordat ik kon antwoorden vol enthousiasme over zijn eigen smaak begon uit te weiden. Te beginnen met Brian Adams…

Marijn blogt voor Tony’s Chocolonely vanuit de anti-mensenhandel organisatie in Accra, Ghana. Te gek dat zij ons wil laten delen in haar ‘verwonderingen’.  Lees hier de eerste en tweede posts.

Over de positie van de vrouw…

Vrouwen hebben hier een gekke positie. Zij zijn absoluut niet gelijkwaardig aan de man, maar tegelijkertijd zijn ze ontzettend sterk, trots en verbaal expressief. Ik denk dat geen enkele man het hier aan de stok wil krijgen met zijn moeder. Zo zag ik laatst een fietser in de stad. Ik bedacht me dat het mij geen goed idee leek om hier te fietsen, hetgeen onmiddellijk werd bevestigd. Er stond een rij auto’s voor het stoplicht, die nog een klein strookje weg openlieten voor voetgangers –en deze fietser dus. Ik zag het al van verre aankomen. De jongeman in kwestie slingerde vervaarlijk heen en weer, maar was niet in staat een oudere dame te voet te ontwijken. Hij kreeg me toch een sessie! En ondertussen zaten alle bestuurders van de wachtende auto´s  -zich er van verzekerd hebbende dat de dame in kwestie het hen niet zag doen- het gniffelend gade te slaan. Met van die blikken in hun ogen: o man, o man, ben ik blij dat ik niet in zijn slippers sta!

En nog eentje over de positie van de vrouw…

Vorige week hebben we geprobeerd een rechtzaak over mensenhandel bij te wonen. Geprobeerd ja, want er hing wel een rooster met zaken, maar we weten inmiddels wat een rooster betekent. Je zet alles op een rijtje waarvan je denkt dat het misschien wel kan gebeuren. Vervolgens kijk je wat er daadwerkelijk gebeurt. Het één is niet noodzakelijk hetzelfde als het ander. Maar goed, wij hadden ons laten vertellen dat de mensenhandel rechter-specialist zetelt in zaal 6, dus wij namen daar plaats. Overigens op de bankjes waarvan we later zagen dat geboeide, op hun zaak wachtenden verdachten plaats nemen. Nou ja, dat verklaarde in ieder geval waarom deze bankjes leeg gelaten waren in de overvolle zaal.

Er werd een fraude zaak behandeld. Blijkbaar had een obruni (blanke) uit Engeland zich laten overhalen om 3000 Ghana Cedi’s in een DVD-speler te schroeven en mee de grens over te nemen, om de ziektekosten van een kennis-van-een-kennis te dekken. Onduidelijk verhaal.  In ieder geval, om een uur of half 10 (de zitting was om half 9 begonnen), kwam de advocaat van één van de verdachten binnen. Nu lopen er om de haverklap personen in toga in en uit, meestal zonder duidelijk doel, maar deze advocaat liet zich horen. Hij was te laat, maar ja, de regen, en of de zaak dan nu kon worden uitgesteld zodat hij zich kon voorbereiden? Kijk, hier had hij zich even verkeken op de rechter. Deze rechter, één van die hele trotse Ghanese vrouwen die je gewoon niet tegen je in het harnas moet jagen, had al laten merken dat er niet met haar te spotten te viel. Bovendien hingen er overal A-4tjes op de muur met de tekst “This Court resumes work at 8:30 a.m.” (de enige rechtzaal waarin wij een dergelijke mededeling hebben kunnen ontdekken). Maar ja, dat had de advocaat in kwestie gemist.

De reactie van de rechter was geweldig. Het begon met een vernietigende blik, zo eentje waarvan zelfs Silvio Berlusconi (of welke andere arroganterik dan ook) onzeker wordt. Daarna kwam de kannonade. “Are we moving forward in this country, or WHAT?! (klap op tafel) Look at the signs at the wall (wijsvinger in richting van A-4 tjes op de muur met daarop de tekst “This Court resumes working at 8:30 a.m.”). We ALL (weids gebaar) had the same rain yesterday, yet we were ALL here in time to start the hearing. Except for YOU (dreigende wijsvinger in richting van advocaat). Where do you live anyway, hm (wenkbrouwen omhoog)? Because I live ALL the way out of Accra, and yet I was here in time to resume this case. So I will NOT adjourn this hearing! (finale klap op tafel) (en dan een aantal seconden rust met grote ogen en doordringende blik)” Manda en ik voelden ons net Oprah publiek. We waren bijna opgesprongen met teksten als “You go, girl” en andere aanmoedigende leuzen, maar gelukkig wisten we ons in te houden op de verdachtenbankjes. En de rest van de aanwezigen maar denken: o man, o man, ben ik blij dat ik niet in zijn toga sta!

Deze gastblog is er eentje in een reeks. Lees ook de eerste blog met meer informatie over onze blogster Marijn.

Trots…

In het kader van één van onze projecten hebben wij een essay contest voor kinderen en jeugd georganiseerd, naar aanleiding waarvan we enkele honderden inzendingen ontvingen. De twintig winnaars van die essay wedstrijd waren afgelopen vrijdag allemaal aanwezig op onze conferentie, waarop ook een bundel met de winnende essays werd gepresenteerd. Eén van de winnaars, wiens inzending wij anoniem één van de besten vonden, werd vergezeld door zijn vader. Beiden strak in het -vers gesteven- pak, met een bijpassende stropdas. De vader glom werkelijkwaar van trots. Wat bleek? Hij kan zelf niet lezen of schrijven, maar zijn zoon heeft een prijswinnend verhaal geschreven wat nu gepubliceerd is in ons boek, en welke binnenkort aan het parlement en misschien wel de president wordt aangeboden. Hij kon er maar niet over uit. Zijn zoon!

Mijn naam is Marijn Heemskerk. In maart 2010 heb ik na vijf jaar mijn baan als advocaat bij een commercieel en internationaal advocatenkantoor opgezegd, en wel met het doel “iets goeds “ en “maatschappelijjk betrokkens” te gaan doen. Het uitvinden van wat dat “iets” moest zijn had nog heel wat voeten in de aarde. Beslissen dat je de wereld gaat verbeteren is niet zo moeilijk. Als je gaat bedenken hoe, wordt het pas echt lastig. Het heeft me een jaar of anderhalf gekost om te bedenken dat ik met name geinteresseerd ben in gender crimes (sexueel geweld in conflict situaties, zoals bijvoorbeeld in de Democratische Republiek Congo) en mensenhandel. Naar aanleiding daarvan heb ik in maart en april van dit jaar in de VS een internationaal recht seminar over gender crimes gevolgd. Van mei tot en met augustus werk ik als vrijwilliger bij Enslavement Prevention Alliance – West Africa, een anti-mensenhandel organisatie in Accra, Ghana. Zo af en toe zal ik mijn ‘verwonderingen’ delen via Tony’s Chocolonely. Een blik uit het ‘werkveld’.

Het was wel even wennen, echt alles is anders hier. En het is best lastig om je te orienteren in Accra. Ruimtelijke ordening vinden Ghanezen onzin (en hetzelfde geld voor landkaarten), dus de huizen en huisjes zijn naar eigen inzicht kris kras door elkaar gekwakt. Straatnamen doen ze ook niet aan. Iedereen kent een aantal herkenningspunten en aan de hand daarvan vind je een adres. Adressen zijn dus “behind Opeibia House”, “near ATTC”, “next to Novotel”, etc.

Elke ochtend nemen mijn Amerikaanse collega Manda en ik de tro-tro (één van de vele minibusjes die op vaste routes door de stad hobbelen) naar kantoor. Ik vind het altijd weer mooi hoe wij fris en fruitig instappen en 40 minuten later volledig bezweet en verfromfraaid weer uitstappen, al waait er de afgelopen week een heerlijk briesje omdat het regentijd is. De weg naar kantoor is bezaaid met winkeltjes en dienstverleners. De meeste koopwaar staat op straat of op hoofden van Ghanese vrouwen.  Echt waar, die verslepen hele vrachtladingen op hun hoofd (ik zag er laatst één een tafel op haar hoofd vervoeren). Je kunt hier werkelijk alles op straat kopen. TV’s, ijskasten, bureaustoelen, rolstoelen, etc. etc. De uitbaters geven zeer originele namen aan hun uitspanningen, de meesten religieus getint.  Zo hebben we “God so Good Co Ltd”, “Grace and Mercy Stationary” en “My God is Able nail studio”. Maar ook de “Because of you I cut my hair” kapper. Af en toe gaat er even iets mis met de spelling. Zo zagen we vorige week een “No Need to Harry” en werden we twee weken geleden op het strand getrakteerd op een “Bomb Fire”.

Verder houden Ghanezen van lawaai. Dit uit zich niet alleen op de gang van mijn hotel  (waar men het liefst rond elf of twaalf uur ’s nachts en dan weer om zes uur ’s ochtends vol enthousiasme kabaal staat te maken), maar ook tijdens de kerkdiensten die altijd alom tegenwoordig zijn. Soms hoor je de diensten uit de kerken zelf, soms uit de radio van één van de vele winkeltjes op straat. Man, als ik dat zo hoor moet elke Ghanees hier denken dat ie op z’n minst gedoemd is tot het eeuwige hellevuur. Wat een geschreeuw!

De religie uitte zich ook in onze conferentie van afgelopen vrijdag, waarop ongeveer 400 schoolkinderen (niemand wist precies hoeveel het er waren –  aanmeldingen waren niet bijgehouden want dat vinden Ghanezen blijkbaar ook onzin) vanuit heel Ghana bijeenkwamen om een dag te leren en praten over mensenhandel. Zo’n conferentie begint met “opening prayers”, een dominee die de dag opent. Die was geagendeerd voor half negen. Ik geloof dat de beste man om half elf het woord nam. Werkelijkwaar, één grote improvisatie die dag. We hadden een heel programma in elkaar gezet, geen idee wat er ook daadwerkelijk van is gebeurd en welke sprekers wel en niet zijn komen opdagen. Maar iedereen scheen zich opperbest te vermaken, en ik heb toch de indruk dat alle inhoudelijke punten aan de orde zijn gekomen.

Nu de conferentie achter de rug is, kunnen Manda en ik ons weer concentreren op onze twee grootste projecten: het voorbereiden van een civiele zaak voor een slachtoffer van mensenhandel (die dan schadevergoeding eist van de mensenhandelaar) en de evaluatie van de in 2005 ingevoerde wet ter bestrijding van mensenhandel. Onder andere hebben we een hele lijst met mensen door heel Ghana geidentificeerd die we willen spreken voor onze evaluatie. De rest van het EPAWA team gaat door met de niet-juridische projecten, zoals slachtoffers leren sieraden te maken en daartoe de middelen te geven, zodat ze ze kunnen verkopen en hun eigen inkomsten kunnen genereren. Ook moet de conferentie worden afgewikkeld (o.a. zorgen dat de aanbevelingen die de schoolkinderen afgelopen vrijdagmiddag hebben opgesteld aan het parlement worden aangeboden). En zo zijn er nog een stuk of wat projecten. Ik moet zeggen dat ik erg onder de indruk ben van de omvang en inhoud van de projecten die EPAWA doet.